Inhoud

15 oktober: de internationale dag van het handen wassen

15 oktober: handenwasdag. Dag? 2020 zou weleens het jaar van het handen wassen kunnen worden. Ik denk dat het een van de meest gehoorde dingen in de persconferenties van meneer Rutte is: handen wassen. Oké, die 1,5 meter afstand mag er ook zijn. En alle andere restricties, maatregelen, dringende adviezen. Maar de nadruk op handen wassen is onmiskenbaar. Waarom is dat inzepen en afspoelen eigenlijk zo belangrijk?

We gaan even terug in de tijd

Toen 15 oktober nog geen internationale handenwasdag was.

Wenen, 1847. De Hongaarse arts Semmelweis werkt in het academisch ziekenhuis in Wenen. Hier zijn twee grote kraamafdelingen. Semmelweis werkt op de Eerste afdeling. Samen met andere artsen en arts-assistenten. Deze afdeling is berucht. Er sterven relatief veel moeders en ook baby’s aan kraamvrouwenkoorts. Veel meer dan op de Tweede afdeling, in andere ziekenhuizen of thuis. De Tweede afdeling wordt gerund door vroedvrouwen.

Door autopsies weten artsen steeds meer over ziekten en aandoeningen. Maar kraamvrouwenkoorts blijft een mysterie. Zelfs na duizenden autopsies op overleden vrouwen vindt men de oorzaak niet. Dr. Semmelweis bijt zich erin vast. Hij onderzoekt verschillende theorieën, vergelijkt nauwkeurig alle gegevens, maar vindt nog steeds geen oorzaak.

Lees ook: 15 oktober handenwasdag.

Dan gebeurt er iets tragisch

Een bevriende collega loopt een wond op tijdens de autopsie van een aan kraamvrouwenkoorts overleden vrouw. Binnen een week overlijdt hij. De autopsie brengt dezelfde symptomen aan het licht als bij al die overleden moeders: kraamvrouwenkoorts. Dan weet Semmelweis wat hem te doen staat.

Wat is namelijk het geval? In het ziekenhuis worden ’s morgens autopsies uitgevoerd. Door dezelfde artsen en arts-assistenten die ’s middags bevallingen leiden en inwendige onderzoeken doen. Zonder tussendoor goed handen te wassen of om te kleden. Daarnaast lopen de artsen en arts-assistenten ook van bed naar bed. Eveneens zonder handen te wassen.

15 oktober dag van het handen wassen
Foto: Jeff Hire

Semmelweis to the rescue!

Direct na zijn ontdekking zorgt Semmelweis voor maatregelen. Iedereen moet bij het leiden van een bevalling van tevoren zijn handen wassen met bleekwater. De resultaten blijven niet uit. Het sterftecijfer daalt van 20 naar 3 procent. In 1948 daalt het zelfs naar 1,2 procent. Dan worden namelijk ook de instrumenten schoongemaakt. Nog niet zo schoon als nu. De chirurgische hygiëne heeft nog geen intrede gedaan. Maar toch goed voor een daling van 1,8 procent.

De ‘redder van de moeders’ krijgt tijdens zijn leven niet de eer die hem toekomt. De 29-jarige arts heeft enkele jonge collega’s als medestanders. Maar de oudere artsen zijn niet gelukkig met de ontdekking dat zij verantwoordelijk zijn voor de dood van vele duizenden jonge kraamvrouwen.

Daarnaast publiceert Semmelweis zijn onderzoeksresultaten niet, omdat hij een hekel heeft aan schrijven. Daardoor blijft zijn ontdekking wereldwijd onopgemerkt. Als hij jaren later zijn bevindingen alsnog publiceert, stuit hij alleen maar op weerstand. Onder andere omdat de bewijsvoering niet sluitend is. Wil je hier meer over weten, lees dan dit artikel van Quest.

Seimelweis krijgt aan het eind van zijn leven een zenuwinzinking. In het psychiatrisch ziekenhuis waar hij opgenomen is, overlijdt hij aan een geïnfecteerde wond. Of bloedvergiftiging. Tragisch genoeg dezelfde ziekte die hij al die jaren zelf onderzocht heeft. 30 jaar na zijn overlijden krijgt hij erkenning voor wat hij ontdekte over handen wassen.

15 oktober: handenwasdag

De geneeskunde heeft veel te danken aan dr. Semmelweis. En wij dus ook. En daarom is 15 oktober de internationale dag van het handen wassen. Deze dag is bedacht door de WHO. Met name voor ontwikkelingslanden, waar nog veel mensen en vooral ook kinderen sterven door gebrek aan hygiëne.

De hygiëne in Nederland is goed. Omdat handen wassen voor ons zo gewoon is, vraagt dat extra oplettendheid. En misschien wel een upgrade van je handenwasritueel. Tijdens mijn HBOV-opleiding kreeg ik les over handen wassen. Jep, een hele les. Omdat je in de snelheid weleens een stukje vergeet. Omdat je het niet op je geweten wilt hebben dat je een infectiebrenger bent. Omdat elk leven telt.

Wil je weten hoe je goed je handen wast? Kijk dan even het instructiefilmpje van het RIVM. En af en toe lekker insmeren na het wassen. Anders hebben we straks allemaal schuurpapier aan de uiteinden van onze armen zitten.

Een kleine toevoeging aan deze instructie. Ze houden bij het RIVM niet van duimen draaien 😛 Maar, bij het handen wassen zijn je duimen wél belangrijk. Dus: neem je linkerduim in je rechterhand en draai je hand heen en weer om je duim. Idem dito voor je andere hand. Daarna handen afspoelen etc. Klaar!

delen?

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on whatsapp

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Gerline Schouten

Hi! Ik ben Gerline schouten

Ik ben SEO-tekstschrijver, theoloog en verpleegkundige. Ik help duurzame ondernemers en MKB’ers met hun content-(strategie). En ik blog over milieubewust opvoeden. Ik woon met echtgenoot, dreumes en hond in Apeldoorn. 

Mijn nieuwe blogs in je mailbox?

Gerline Schouten

Gerline

Offline

Stel gerust je vraag, ik reageer zo snel mogelijk!

19:47
Stuur me een appje!