Een paar maanden geleden schreef ik een uitgebreid blog over duurzaam opvoeden. Liever kijken dan lezen? Dat kan vanaf vandaag ook!

Mede mogelijk gemaakt door het LCJ en een vriendin van mij. Ze vroeg of ik het leuk vond om een interview over duurzaam opvoeden te geven voor een goed doel. I said yes! Hieronder kijk je ‘m helemaal terug. 👇

Deze video is en blijft eigendom van het LCJ en verscheen oorspronkelijk op hun youtubekanaal.

Navigeren door de video

  • 0:42​​ wat ik doe als tekstschrijver voor duurzame ondernemers en kleine bedrijven
  • 1:20​ wanneer duurzaamheid voor mij belangrijk werd
  • 3:06​​ wat ik versta onder duurzaam opvoeden
  • 5:45​ duurzaam leven = sober leven?
  • 7:26​​ duurzame theologie
  • 9:02​ over mijn eigen opvoeding
  • 10:23​ hoe ik terug wil kijken op mijn leven
  • 11:27​ duurzame tips voor gezinnen met (kleine) kinderen
  • 12:43​ uitdagingen en valkuilen van duurzaam opvoeden
  • 14:40​ relatie tussen duurzaam opvoeden en christen zijn
  • 15:44​ wat de Bijbel zegt over zorgen voor de aarde
  • 16:25​ ik wil duurzaam opvoeden; waar begin ik?
  • 19:31​ duurzame tips voor jongeren

Wat zou je nog meer willen weten over duurzaam opvoeden? Stel je vraag hieronder, vind ik leuk. 😀

Ik ben altijd op zoek naar interessante weetjes en duurzame hacks. De hooimadam is er zo eentje. En het leuke is: het is een modern idee in een heel oud jasje. Daar kom ik zo op.

Ik kwam deze hack tegen toen ik door een oude Landleven bladerde. Daarin stond een verwijzing naar het patroon van een pannenstoof. Ik meteen kijken, want het idee stond me wel aan. Je pan minder op het fornuis, rond etenstijd (= spitsuur) tijd over en nooit meer aangebrand eten. Wat wil je nog meer? Gebruiken in de zomer, als het heet is. Voor als de salade je neus uitkomt. 😛

Warmtezak voor pannen

De hooimadam, de pannenstoof, de ecostoof: het zijn allemaal warmtezakken voor pannen. Als je een beetje handig bent met de naaimachine en ergens een oud dekbed hebt liggen, heb je er zo eentje in elkaar gezet. Ik gebruikte daarnaast een paar oude stofjes van mijn moeder. En zo kostte het me dus alleen wat naaigaren en stroom om deze hooimadam te maken. En wat zweetdruppels, want het dekbed was eigenlijk te dik voor mijn naaimachine. 😅

Hooimadam zelf maken

De hooikist

Ik schreef al dat de hooimadam afgeleid is van een oud idee. Het is namelijk gebaseerd op het principe van de hooikist. Eind 1800 waaide dit idee over vanuit Denemarken. De techniek die erachter zit, is trouwens nog veel ouder. Maar de hooikist bestaat dus ruim 100 jaar.

Het is een simpel concept: een houten kist, opgevuld met hooi of oude kranten. Pan met etenswaren aan de kook brengen, kort doorkoken en daarna na laten garen in de kist. Het hooi of de kranten zorgen voor isolatie, waardoor de pan lang heet blijft. Koken vraagt wat meer planning, want het nagaren kost meer tijd dan het koken normaal gesproken kost. Maar het is ontzettend energiezuinig. Niet zo vreemd dat deze kisten in de Eerste en Tweede Wereldoorlog immens populair waren. Daarna verdwenen ze een beetje van de radar.

Lees ook: zo maak je een vegetarische bloemkoolstamppot!

De hooimadam: voor als je geen ruimte hebt voor een kist

Een hooikist past heel goed in een duurzaam huishouden. Maarja, zo’n kist in je keuken neemt wel een berg ruimte in. Daarom bedacht een slimme ondernemer de Hooimadam. Een opvouwbare zak met hetzelfde principe als de hooikist.

Hooimadam

Ik was natuurlijk ontzettend benieuwd hoe mijn eigen pannenstoof zou uitpakken. Ik maakte er al linzensoep en een Marokkaans stoofpotje mee. Die laatste in een tajine. Past ook prima in de hooimadam.

Conclusie: werkt fantastisch, smaakt heerlijk en mijn spitsuur is een stukje rustiger. Ik ben fan!

Ik heb een haat-liefdeverhouding met schoenen. Ik heb ze nodig en ik vind ze leuk. Als het mijn smaak is natuurlijk. 😄 Dat is de liefde. De haat zit ‘m in het feit dat ze maar even lekker zitten. En daarna m’n voeten irriteren. Daardoor kan ik er nooit lang op lopen. Want: zere voeten, ingegroeide teennagels en likdoorns. Sinds kort heb ik de oplossing: barefootschoenen!

Barefootschoenen?

Jep, je vertaling klopt: blotevoetenschoenen. Barefootschoenen geven je het idee dat je op blote voeten loopt. Je voeten en met name je tenen hebben alle ruimte die ze nodig hebben. Als het goed is. Ook met barefoot kunnen je tenen klem zitten.

Mijn blote voetenavontuur begon een paar maanden geleden. Mijn dochtertje liep net en struikelde steeds over haar eigen voeten. En dan vooral als ze buiten op die schattige babylaarsjes liep. Elke keer een bloedlip en zelfs een paar keer een stukje van haar tandje af.

Dus zocht ik naar schoentjes, die haar het lopen niet zouden belemmeren. Zo ik kwam uit bij barefootschoenen. Ik kocht de Cubs van Wildling en ik was verkocht. En platzak, maar dat mag de pret niet drukken. 😉 Wij zetten de kinderbijslag opzij voor dit soort uitgaven.

Barefootschoenen Wildling, kind en volwassene

Geen belemmeringen met barefoot

Ik zag hoe dol mijn dochter op haar schoentjes was. Hoe snel haar lopen vooruit ging. Hoe ze er steeds beter mee kan klimmen. En hoe graag ze de grond onder haar voeten ‘ervaart’. Ze loopt het liefst op zachte aarde, gras of mos. Nou ja, het allerliefste stampt ze in de plassen. En dat kan ook heel prima met deze schoenen. Ik spray ze één keer in de twee weken in en ze is weer klaar voor een modderbad. De schoenen laat ik na een waterfestijn drogen en borstel ze de volgende dag schoon.

De ervaringen van mijn kleintje legde ik naast de mijne. Schoenen zijn voor haar een feest, voor mij een noodzakelijk kwaad. En ik waagde de gok. Ik kocht twee paar nieuwe Vivobarefoot en één paar tweedehands Wildling. Dezelfde als mijn dochter. En ook mijn favoriet. Want wat ik bij haar zag, voel ik nu aan mijn eigen voeten. Gras, aarde en zand loopt ontzettend comfortabel. Ik betrap mezelf erop dat ik vaak in de berm loop. Heerlijk!

Zijn barefootschoenen duurzaam?

Ik kocht ze niet uit duurzaamheidsoverwegingen. Ik kocht ze uit pure noodzaak. Maar verrassing: mijn barefootschoenen zijn allemaal eerlijk gemaakt. Eerlijke lonen, zoveel mogelijk eerlijke materialen. Mijn leren schoenen zijn gemaakt van een rund, dat een fijn leven heeft gehad. Mijn plastic schoenen zijn grotendeels van gerecycled plastic. En met barefootschoenen voel je de structuren van de (natuur)grond onder je voeten beter. De natuur beter leren kennen is voor mij een duurzaam streven, dus voilà. Of ben ik nu zweverig? 🤭

Lees ook: Duurzaam leven, doe je mee?

Exit ‘gewone’ schoenen

Inmiddels loop ik niet meer op ‘gewone’ schoenen. Voordat ik de overstap maakte naar barefoot, kocht ik teensokken. Om het blotevoetenidee in huis meer te stimuleren. Want beter voor je spieren en je bloedsomloop. En je tenen hebben meer ruimte. De ellende was: mijn tenen vonden de ruimte zo fijn, dat ze steeds harder protesteerden als ik normale schoenen aandeed. Dus ik heb nu zo’n 10 paar schoenen op zolder staan, die nooit meer gedragen worden. Enkele reis andere eigenaar met maat 40. 😄

Mijn voeten moesten wel erg wennen aan het ‘anders’ lopen. De ongemakken daarvan zijn nu helemaal weg gelukkig. En mijn voeten? Die bedanken mij nog dagelijks.

Veel mensen zijn nog niet bekend met hoe de wasbare luiers van nu eruit zien. Ik merk het regelmatig tijdens het contact met jonge ouders via mijn wasbare luier webshop Fancy Pantsy. Zonde! Want wasbare luiers kosten absoluut niet meer zoveel tijd als vroeger. Ze lijken tegenwoordig zelfs heel erg op wegwerpluiers.

Als ik ze laat zien en laat zien hoe ze werken, zijn mensen vaak positief verrast. Daarom vertel ik ook graag aan zoveel mogelijk eco ouders (of ouders die simpelweg geld willen besparen) wat de voordelen zijn van wasbare luiers.

Wasbare luiers zijn mooier dan wegwerpluiers

Sommige ouders denken dat de wasbare luiers net als vroeger nog steeds grote hydrofiele doeken zijn die moeten worden vastgepind. Niets is minder waar! Tegenwoordig zijn het voorgevormde luiers die er ongeveer hetzelfde uitzien als wegwerpluiers. Sterker nog, ze zien er veel leuker uit, want ze hebben de meest lieve printjes.

Wasbare luiers voor- en nadelen
Foto: Tots Bots 

Je bespaart gemiddeld 260 kilo afval per jaar

Ja echt, dat lees je goed! Milieucentraal.nl heeft er een hele berekening van gemaakt. Je gebruikt gemiddeld zo’n 150 wegwerpluiers per maand (5 per dag), dat staat gelijk aan zo’n 22 kilo afval per maand, en dus zo’n 264 kilo per jaar!

Lees ook: Alles wat je wilt weten over duurzaam opvoeden.

Ontlasting verwijder je gemakkelijk

Ik heb begrepen dat ouders vroeger nog weleens de wasbare luiers met de hand uit wasten, of in het toilet of onder de douche uit spoelden. Dat is tegenwoordig gelukkig niet meer nodig. In de luiers zit een groot inlegvel. Het inlegvel vangt ontlasting op, en kun je zo in de prullenbak gooien. Als het kindje alleen geplast heeft, kan de inlegvel mee de wasmachine in en daarna nogmaals gebruikt worden. 

Je bespaart gemiddeld €450,- per kindje

Dit is enigszins afhankelijk van welk merk luiers je gebruikt, maar gemiddeld genomen kun je met fulltime wasbaar luieren zo’n €450,- per kindje besparen. Dat wordt natuurlijk nog meer wanneer je dezelfde wasbare luiers voor een tweede, of eventueel derde kindje gebruikt, zoals wij hebben gedaan! 

Zo lijkt de aanschaf van wasbare luiers een beste investering, en dat is het ook, maar uiteindelijk ben je dus goedkoper uit. De luiers gaan de hele periode mee, dus je bent in één keer klaar. 

Zijn er dan helemaal geen nadelen? 

Een nadeel zou kunnen zijn dat je vaker moet wassen, omdat je bij fulltime luieren ongeveer eens in de 3 dagen een extra 60 graden was moet draaien. Bij ons is de trommel dan nog maar half vol, dus na een voorwas doen we er ook kinderkleding bij. Zo proberen we 2 vliegen in 1 klap te slaan. 

Daarnaast kost het bij sommige systemen (zoals het tweedelige systeem) iets meer tijd per verschoon beurt, omdat je een binnenbroekje én een overbroekje aantrekt. 

Wat mij betreft wegen de voordelen zeker zwaarder dan de nadelen. Elke keer dat we een wasbare luier gebruiken weet ik precies hoeveel afval (en geld) we met die ene luier besparen. En dat geeft een heel fijn gevoel!

Je las een gastblog van Michelle

Michelle Fancy Pantsy

Ik ben Michelle Tomaselli, moeder van 2 kindjes van 2 en 4 jaar, en samenwonend met mijn man, kinderen en 2 honden. Ik werk als online marketeer en ben eigenaar van wasbare luier webshop Fancypantsy.nl en duurzaam platform GRN United.nl. Hier schrijven meer dan 20 groene bloggers over hun ervaringen met duurzamer leven.

Sinds ik me verdiep in duurzaam opvoeden en alles wat daarbij komt kijken, duikt hij steeds weer op: baking soda. Ik ben een beetje verliefd. Want dit goedje is echt een alleskunner!

Er schijnen mensen te zijn die kilo’s tegelijk in huis halen. Toen ik baking soda net leerde kennen, dacht ik: waar laten ze dat? In het eten? 😂

Ja dus! Je kunt het net als bakpoeder voor luchtigheid in je baksels gebruiken. Om te reageren heeft het wel een zuur nodig, bijvoorbeeld citroensap of yoghurt.

In de Verenigde Staten gebruiken ze baking soda als medicatie, kijk maar op het pakje van Arm & Hammer. Het helpt om de zuurtegraad van je lichaam op peil te helpen en overtollige afvalstoffen af te voeren. Disclaimer: je mag het niet geven aan kinderen onder de 6 jaar, dat dan weer niet.

Deodorant met baking soda

Mijn 7 favoriete toepassingen

Er zijn er natuurlijk nog veel meer, maar deze zijn voor mij inmiddels onmisbaar.

  1. Ik gebruik het in mijn DIY-deodorant. Ik maak drie porties tegelijk en dan kan ik er weer een half jaar tegenaan. Door de baking soda ruik ik mezelf niet meer, wel zo fijn! Ik ben fan van dit recept.
  2. Samen met een beetje geraspte zeep is baking soda ideaal tegen vlekken. Twee eetlepels, 10 gram geraspte (marseille)zeep en een beetje kokend water. Roeren tot het opgelost is en daarna in een spuitfles doen. Aanvullen met koud water en sprayen maar!
  3. Ik doe af en toe een schepje baking soda bij de luierwas. De plaslucht in combinatie met waspoeder valt niet altijd even lekker uit. Ik ruik het niet meer trouwens, maar mijn partner wel. Als wasverzachter zorgt hij voor een wittere was en een frisse geur. Overigens moet je hier wel een beetje spaarzaam mee zijn. Het kan de elastieken van de luiers aantasten. Een gewaarschuwd mens… 😉
  4. Een halve citroen en een schoteltje baking soda zijn een ideale combinatie om de kalk in je badkamer te lijf te gaan. Het bruisende en schurende effect zorgt ervoor dat de kalk verdwijnt. Of in ieder geval minder wordt.
  5. Last van een verstopte afvoer? Niet voor lang. Doe een half kopje baking soda in het afvoerputje en kokend water erop. Eventueel behandeling herhalen tot het gewenste resultaat bereikt is.
  6. Een half kopje azijn en een half kopje baking soda samen en je toiletpot is weer schoon. Ga er niet boven hangen, want de damp die vrijkomt, schijnt dan weer niet zo goed te zijn.
  7. Ik gebruik wasbaar maandverband. Om ervoor te zorgen dat ze weer mooi wit worden, week ik ze voor het wassen in water met een beetje baking soda. Neutraliseert ook meteen de geur, wel zo fijn!

Lees ook: Zelf klei maken.

Baking soda is je onmisbare hulpmiddel in een duurzaam huishouden

Stukken beter dan al die chemische schoonmaakmiddelen, die we met z’n allen door het riool spoelen. Ik ook, want mijn neongele allesreiniger is nog niet op. Nog láng niet. Ik meng zo’n 50 ml met 450 ml water en stop dit in een sprayflacon. En vervolgens kan ik weer een tijd vooruit. Zuinig is ook duurzaam, zeg ik maar zo.

Staat deze alleskunner al in jouw kastje?

Een paar maanden geleden gooide ik mijn laatste fles shampoo in de prullenbak en begon ik met een no poo-challenge. No poo staat voor no shampoo. Ik ging de uitdaging aan om shampooloos te leven. Dat leverde me een aantal inzichten op, die ik graag met je deel.

Haren wassen met water

Ik stopte cold turkey met het wassen van mijn haar. Ik waste wel met water trouwens. Anywees, dat hield ik precies 8 dagen vol. Toen was mijn haar zo vet, dat ik me er niet meer gelukkig bij voelde. Ondanks dat we in lockdown zaten en ik toch nergens kwam. Ik ben gevoelig voor prikkels en me vies voelen is zo’n prikkel die ik sneller dan snel zat word. Dat komt de sfeer hier niet ten goede, want ik ben zo iemand die behoorlijk cranky wordt van overprikkeling. Over een andere boeg ermee.

Haren naspoelen met azijn

Nu las ik dat het helpt om je met water gewassen haar na te spoelen met een azijn-watermengsel. Want dat geeft een mooie glans en verdeelt het overgebleven vet beter over je haar. Zo gezegd, zo gedaan. Het resultaat was ramp-za-lig. Vet, nee, niet te doen. Het zat overal.

Haren wassen met Aleppozeep

Ik begon een beetje te twijfelen of dit nog wel goed ging komen zonder mijn vertrouwde shampoofles. Ik was al overgestapt naar Aleppozeep om mijn lichaam mee te wassen. Dat kon ik vast ook wel in m’n haren smeren. En jawel, dat ging prima. Weg vet, hallo stroef haar. Na een beetje googelen vroeg ik me wel af of dit nu wel zo goed voor m’n haar was. Ah ja, de remedie was (verdunde!) azijn erop. Dat had ik al geprobeerd en ik had geluk dat ik nog naast mijn echtgenoot in bed mocht. Want die vond de lucht in de douche niet te harden.

Lees ook: 9 dingen die je wilt weten over milieubewust opvoeden.

Einde no poo-challenge?

Een no poo-challenge was voor mij in dit stadium te gek. Er zijn mensen die hun haren wassen met baking soda, eieren, zeepnoten, roggemeel of klei. Dit hoort ook onder het kopje no poo-wassen, maar ik ben nog niet overtuigd. Ik koos voor een low poo-methode.

No poo-challenge

Haren wassen met een shampoobar

Eind goed, al goed. Ik stapte begin december over op een shampoobar. Geen plastic en toch shampoo. Een klein, roze dingetje, waarvan ik dacht: die is in no time op, hè. Dat viel erg mee, want hij ligt nog steeds in m’n badkamer. Dat komt waarschijnlijk ook doordat ik mijn haar minder vaak was. Eerst deed ik dat om de dag. Nu beperk ik me tot 1 of maximaal 2 keer in de week.

5 voordelen van een shampoobar

Een shampoobar heeft wat mij betreft 5 voordelen. En misschien nog wel meer trouwens. Ik vond 5 wel mooi. Maar weet je er meer, laat het gerust weten in een reactie onder dit blog.

Het nadeel van een shampoobar

Zijn er alleen maar voordelen? Dat zou een beetje te mooi om waar te zijn, toch? 😉

Ik heb één nadeel ontdekt. Mijn haar is nogal dik. En hoewel het niet zo lang is als dat het geweest is, heb ik toch een behoorlijke hoeveelheid sop nodig om het goed schoon te krijgen. Voor mijn idee dan. Het inzepen met zo’n barretje gaat wat minder makkelijk dan met een dot shampoo. Omdat dit wat mij betreft het enige nadeel is, heb ik besloten dat de shampoobar voor mij een blijver is.

En nu jij: shampoofles, shampoobar of helemaal zonder?

52wekenduurzaam.nl heeft een onderzoek-je-eigen-afvalchallenge. Huh, je afval onderzoeken? Afval scheiden is toch hartstikke duurzaam? Klopt, zeker blijven doen. Wil je een stapje verder gaan? Dan is een circulair leven misschien wat voor jou. Een circulaire levensstijl draait om zo weinig mogelijk verspillen. In deze blog vertel ik er meer over.

Wat gooien we allemaal weg?

Als ik kijk in onze prullenbak, gaat dat al best goed. Vind ik. Maar het kan natuurlijk altijd beter. Dus bekeek ik de masterclass met Elisah Pals van Zero Waste Nederland.

Daarvan leerde ik dat zero waste draait om zoveel mogelijk leven zonder verspilling. Circulair noemen ze dat en is dus breder dan alleen afval. Nederland heeft de deal om in 2050 een circulaire economie te zijn. Dat betekent dat Nederland dan geen grondstoffen meer uitput. En alle reststoffen hergebruikt. We hebben nog 30 jaar, moet kunnen. 🙂

Afval scheiden = recyclen. Maar Zero Waste Nederland heeft daarnaast nog 4 R-en om tot een zero waste lifestyle te komen. Naast recyle hebben we refuse, reduce, reuse en rot.

Refuse: zorgen dat het afval je huis niet binnenkomt

Wij hebben een nee-nee-sticker. Ik neem altijd herbruikbare tasjes mee naar de markt. Ik koop dan wel weer groenten in zakken. Dat is goedkoper. That may be, maar ik heb besloten dat ik ermee ga stoppen. De plastic zakken bewaar ik wel, maar het bulkt er inmiddels van. Kun je nagaan. Op de markt kun je veel verpakkingsvrij kopen. Je eigen bakje of zakje meenemen is misschien een drempel. Maar op mijn marktje kijkt er niemand gek van op. En in deze winkels shop je volledig verpakkingsvrij.

Statiegeldglas is de meest duurzame verpakking die er is. Het glas wordt schoongemaakt en hergebruikt zonder te recyclen. Nu nog supermarkten die yoghurt in een fles verkopen.

Lees ook: alles wat je wilt weten over duurzaam opvoeden.

Reduce: minder kopen en minder verspillen

Dus niks kopen wat je niet op tijd op kunt eten. Ook al is het in de aanbieding. Dat was voor mij best een uitdaging. Nu iets minder, want de echtgenoot doet meestal de boodschappen. De markt zit in mijn portefeuille. Het scheelt dat je daar de aanbieding ook krijgt als je niet hele mep koopt. Dus 3 mango’s voor een euro? Ik vraag met een droog hoofd om 1 mango en krijg ‘m voor 33 cent. Wist ik veel dat het zo werkte. Maar mooi meegenomen dus. Reduce gaat ook over minder spullen en kleding kopen.

Reuse: hergebruiken

Wij gebruiken wasbare luiers en billendoekjes (alléén de dreumes), wasbaar maandverband (ik dan, hè) en wasbare make-uppads. Naast wasbare kleding en wasbare handdoeken uiteraard. 🤣 Het repareren van spullen valt ook onder reuse. Zo bracht ik laatst mijn laarzen naar de schoenmaker voor een nieuwe rits. Hartstikke circulair. Je vindt me ook onregelmatig achter het naaimachien. Omdat er een broekzak stuk is. Of een naad los ligt. Een herbruikbaar scheermesje staat op mijn verlanglijstje. Eerst de oude op. Dat is duurzamer dan wat je hebt weggooien en een duurzame variant kopen.

Circulair
Foto: jaylopez

Recycle: de bekendste

Als je na de 3 voorgaande stappen nog afval overhoudt, dan ben je toe aan recyclen. Mijn partner is van de afvalverwerking. Op ons aanrecht staat het groenafval. In onze prullenbak (die we sinds 2015 hebben) zitten 3 bakjes voor papier, plastic en rest. Ideaal! Als je als huishouden allemaal hetzelfde systeem hanteert, komt het helemaal goed.

Rot: composteren

Je voedingsstoffen uit je groenafval kun je composteren. Sinds vorige zomer hebben wij een composthoop. Geen idee of ik er van het voorjaar wat aan heb. Moet ‘m (als het weer wat beter is) maar eens gaan omspitten. Het idee is: je behoudt voedingsstoffen en dat is winst.

Begin klein

Lijkt circulair leven jou een hele grote opgave? Alles in één keer is inderdaad moeilijk. Geen zorgen, begin klein. Onderzoek wat voor jou mogelijk is. Zero waste hoeft niet het doel te zijn. Bekijk per kamer waar jij verpakking kunt verminderen. Pak het bovenste afvalbakje of -pakje uit je prullenbak en kijk of je de inhoud verpakkingsvrij kunt kopen. 1 ding tegelijk, dan worden het er vanzelf meer.

Hoe denk jij over zero waste?

Wat is duurzaam opvoeden? Waarom moet ik dat willen? Is het niet ontzettend saai? Of zielig? Ik besloot om een begin te maken met duurzamer leven. En daarmee duurzamer opvoeden. In deze longread vertel ik je er alles over. 

Liever kijken? In dit interview vertel ik je ook van alles over duurzaam opvoeden.

Wat is duurzaam opvoeden?

Wat bedoel ik met duurzaam opvoeden? Opvoeden is helder: zorgen dat je kind zonder al teveel kleerscheuren groot wordt. Duurzaam heeft meerdere betekenissen. Van Dale geeft er drie: 

  1. langdurig
  2. slijtvast
  3. milieuvriendelijk

Die eerste twee mag je vergeten. Want het gaat me om de derde: milieubewust. Van kleins af aan je kind meenemen in hoe jij rekening houdt met het milieu. Een duurzame opvoeding begint dus bij onszelf. Wat wij voorleven, doet onze dreumes vanzelf na. 

Is het echt nodig?

We weten nu wat een duurzame opvoeding is. Maar waarom zou je al die moeite doen?

In de afgelopen 100 jaar is de wereldpopulatie gestegen van 2 miljard naar bijna 8 miljard mensen.

Als het in dit tempo doorgaat, schieten we rond 2100 over de 10 miljard wereldburgers heen. Een recente studie laat zien dat de groei van de wereldbevolking af zal vlakken en we in 2100 ‘slechts’ met 9 miljard mensen op deze aarde rondlopen. Maar het probleem blijft hetzelfde.

David Attenborough

Waarom? David Attenborough legt het uit. De aarde is niet groot genoeg voor zoveel mensen. Onze westerse voetafdruk x 7,8 miljard mensen (de huidige populatie) past niet op één aarde.

Hoezo voetafdruk? Een voetafdruk zegt iets over de milieueffecten per persoon. Het bruikbare aardoppervlak delen door het aantal mensen levert een eerlijk aarde-aandeel op. 1,7 hectare om precies te zijn. In Nederland is de gemiddelde voetafdruk 5,9 hectare. Er zijn er 3,4 aardes nodig om aan onze standaarden te voldoen. Als iedereen die standaard zou hanteren. In de VS gaat het zelfs om 5 aardes! Je voelt op je klompen aan dat er iets niet goed gaat met dat eerlijk aarde-aandeel. 

Duurzaam opvoeden: mijn verborgen impact

Ik heb een test gedaan om te bepalen hoe groot mijn ecologische voetafdruk is. Ik kom uit op 1.4 aardes, nog steeds te groot. Nog een halve wereld te winnen.

Wat zijn de gevolgen van te grote voetafdrukken? Temperatuurstijging door teveel CO2-uitstoot. Een grillige natuur. Veel water op de ene plek, helemaal geen water op de andere plek. Bosbranden, vulkaanuitbarstingen. Mensen zullen sterven door rampen of honger en dorst. Hoe wenden we dit af? Precies, duurzaam opvoeden. 

Duurzaam opvoeden = het milieu weinig belasten

Duurzaamheid en opvoeden. Spreekt dat elkaar niet tegen? Ik ben lid van de Facebookgroep ‘duurzaam leven met kinderen’. Met andere ouders wissel ik hier ideeën, vragen, tips, etc. uit. En je hoort ook weleens wat. Ik heb begrepen dat er nogal wat shaming is onder duurzaamheidsdenkers. Over het krijgen van kinderen. Want een kind is sowieso niet duurzaam. Dus hoe haal je het in vredesnaam in je hoofd om ze op deze aardkloot te zetten? 

Soms lijkt het net een religie, dat duurzaamheidsdenken. Mensen staan ervoor in vuur en vlam.

Maar ze hebben wel gelijk. Een kind zorgt voor 58,6 ton CO2 per jaar. Ter vergelijking: je auto 2,4 ton. Daar schrok ik wel een beetje van. Gelukkig (of sus ik nu mijn geweten?) kwam ik een recenter onderzoek tegen. Als iedereen zich aan het klimaatakkoord van Parijs houdt, zorgt een kind in 2050 voor maar iets meer uitstoot per jaar dan een auto. 

Dan maar geen kinderen?

Geen auto kan ik mee leven. Geen kinderen is voor mij geen optie. En voor andere ouders ook niet. Maar wij en ons kind (en de hond trouwens ook) zorgen voor CO2-uitstoot. Daar kan ik niet omheen. Dus: werk aan de winkel. Want je kunt op heel veel vlakken van je leven kijken waar het een beetje anders kan. Om op die manier onze voetafdrukken steeds meer te verkleinen. Op een relaxte manier, want niemand heeft baat bij een overspannen gezin. 

Opvoeden met een duurzame focus
Foto: Jcomp

Niet alle opvoedingen zijn klimaatbewust

Niet elke ouder voedt duurzaam op. Hoe komt dat?

Veel mensen denken duurzaam. Maken zich zorgen over het klimaat. Maar zijn tegelijkertijd bovengemiddelde vervuilers. Hun levensstijl loopt nog niet in de pas met hun klimaatzorgen.

Vanwaar dit verschil?

We leven ons leven op de automatische piloot. Dat klinkt negatief, maar zo bedoel ik het niet. Ons leven bestaat uit gewoonten. En veel daarvan. Dat moet ook wel, anders zouden we doordraaien. We voelen ons fijn bij regelmaat en structuur. En onze kinderen helemaal.

Gewoontes ontstaan al heel vroeg. In de opvoeding die wij kregen. Kleding afdragen. Tweedehands geen bezwaar. Geen eten weggooien. Kachel op 19 graden. Goedkoop boodschappen doen. Winkelen in de uitverkoop. Zo deden mijn ouders het. Uit zuinigheidsoverwegingen. Omdat het soms niet anders kon. Omdat mijn moeder stevig spaarde voor vakanties. En om af en toe lekker uit eten te gaan met z’n allen. Ik ben de oudste van acht. 😉

Kleding, tweedehands, kachel laag: allemaal dingen die ik meekreeg in mijn opvoeding. En die nu perfect passen in mijn duurzame levensstijl. Zonder dat ik erover na hoef te denken. Voor andere duurzame gewoontes moet ik meer mijn best doen. Omdat ik het niet gewend ben. 

Focus

Wij als ouders en onze kinderen zijn uniek. Opvoedingen zijn daardoor uniek. En gewoontes ook. Ouder 1 gaat vaak op vliegvakantie. Om mooie herinneringen met zijn kinderen te maken. Ouder 2 koopt elk seizoen nieuwe kleding. Omdat ze wil dat haar kind er goed uitziet. Ouder 3 geeft zijn kind elk jaar een nieuwe smartphone. Om ervoor te zorgen dat ze goed in de groep ligt. 

Alle drie de ouders willen alleen het beste voor hun kind.

Maar het milieu komt op het tweede plan. En dat is jammer. Want ik denk dat allebei kan. Een mooie vakantie kan ook met de trein. Duurzame kleding is prachtig! En is elk jaar een nieuwe smartphone nodig om het doel te bereiken? De focus blijft, er komt alleen iets bij. Namelijk zorg voor de aarde. 

Zichtbaar

Veel van wat we doen en laten heeft niet direct effect. Nog een reden waarom nog niet iedereen duurzaam opvoedt. Klimaatverandering? Mwah, warmere zomers, langere droogte, minder bloemen en bijen. Dan heb je het wel gehad. We wonen hier in Nederland nog prima. Wij merken er weinig van. 

Onzichtbaar

Onze spullen worden ergens anders gemaakt. Ons afval wordt ergens anders gedumpt. Het eten van de dieren in Nederland wordt ergens anders verbouwd. De armsten lijden het meeste onder de achteruitgang van het milieu. Ze zijn al arm en ze leven ook nog eens in de gebieden waar de klimaatveranderingen het sterkst zijn. Ze verliezen hun landbouwgrond en hebben tekort aan drinkwater. Plasticsoep? Zij zien ‘m, wij niet.

Toch is het er allemaal wel

We zien het niet, maar het is er wel. En dat stemt me verdrietig en soms ook bang. Want wat gaat er nog komen? De ellende die anderen nu al meemaken komt ook een keer hier. Als er niet rap iets verandert. 

Iedereen een duurzame opvoeding

En daarom breek ik een lans voor duurzaam opvoeden. Wat gebeurt er als ieder kind een duurzame opvoeding krijgt?

Lees ook: Wat kun je allemaal doen met baking soda?

Duurzaam opvoeden is een eigen moestuintje hebben
Foto: gpointstudio

Andere motivatie, dezelfde uitkomst

Je ziet, de motivatie achter een duurzame handeling is heel verschillend. En het gaat prima samen op. De uitkomst is uiteindelijk hetzelfde: je kind milieubewust grootbrengen. Laten zien dat zorgen voor de aarde op heel veel manieren kan. 

Onze gezamenlijke mindset verandert. Door vanuit een relaxte houding duurzamer te denken. Zo bieden we onze kinderen een toekomstbestendige wereld. Omdat ze weten hoe ze voor de aarde moeten zorgen. Omdat ze gezien hebben hoe wij dat deden. 

De grootste uitdagingen

De grootste uitdaging popte af en toe al op in mijn blog: gedragsverandering. Van burgers en van grote bedrijven en overheid. Dat zijn 2 verschillende soorten gedragsverandering, maar allebei noodzakelijk. 

Gedragsverandering is moeizaam moeilijk

Eerst de gedragsverandering van ons burgers. Want dat is nog niet zo gemakkelijk. Wat zeg ik, verhipte ingewikkeld. Herkenbaar? Een gewoonteverandering inzetten, dat valt wel mee. Maar het volhouden, dat is bijzonder lastig. Het kost gemiddeld 42 dagen om een nieuwe gewoonte te oefenen en te herhalen. En dan blijft ‘ie pas hangen. Oef. 

Burger versus overheid en grote bedrijven

Nederlanders kijken naar de overheid en grote bedrijven om met duurzame aanpassingen te komen. En terecht. Want zonder overheid en grote bedrijven redt het klimaat het niet. Verbeter de wereld, begin bij jezelf helpt niet genoeg. Het klimaat staat er slechter voor dan ooit. Terwijl er de afgelopen 30 jaar veel mensen duurzamer zijn gaan leven. 

Dus dan maar wachten?

Op wachten zit niemand te wachten. Dus hoe maak je als burger het verschil? Een voorbeeld daarvan is de rechtszaak tegen Shell. Een groot bedrijf werd ter verantwoording geroepen. Door een groep burgers. Ligt daar ook een taak voor ouders? Misschien. Of misschien niet. Mijn taak ligt als eerste in mijn gezin. En op mijn vierkante meter, achter mijn bureau, schrijf ik over klimaatbewust opvoeden. Voor ieder die het lezen wil. En op die manier probeer ik het verschil te maken. En dan hoop ik dat anderen wel zo dapper zijn om actie te voeren. Want stiekem ben ik gewoon een schijterd. 

Duurzaam leven = consuminderen

Nog een extra uitdaging: consuminderen. Zero waste. Zo weinig mogelijk spullen kopen. Zo klein mogelijk wonen. Zo weinig mogelijk reizen. Zo min mogelijk douchen. Ik kan nog wel even doorgaan. Nah, klinkt niet echt aantrekkelijk. Voor het bedrijfsleven niet, want die zijn gericht op economische groei. En groei, dat is juist niet duurzaam. Ook voor de burger is het slikken. Want we vinden kopen en hebben allemaal leuk. 

Duurzaam leven is consuminderen
Foto: Artificial Photography

Maar dat is wel wat de aarde nodig heeft. En ik ga het proberen. Zo weinig mogelijk kopen. En als het dan toch moet, tweedehands. En ik hoop dat ik dan in de toekomst met m’n hebben en houwen in een tiny huis pas. Ik ben nogal goed in het verzamelen van spullen. Dus de grootste uitdaging van het rijke deel van de mensheid is ook echt mijn grootste uitdaging.

Mijn ervaringen

Hoog tijd voor mijn verhaal! Hoe doe ik het (niet)? 

Ik begin met het waarom: de documentaire van David Attenborough. Je weet wel, die filmbioloog. Van wie Freek Vonk een zoon zou kunnen zijn. 😛 Voor wie nog niet-begrijpend met z’n oren (ja, ik kan dat!) knippert: Attenborough heeft veel mooie natuurfilms op zijn naam staan. Met zijn karakteristieke, zeer correcte Engels voorziet hij ze allemaal van commentaar. Dus heb je ooit een film van hem gezien, dan ken je zijn stem. 

Die bewuste documentaire leverde mij veel inzichten op. Zoveel, dat ik definitief besloot werk te maken van mijn duurzame opvoeding. Om van milieubewust opvoeden mijn werk te maken.

Wat eraan voorafging

Sinds ik samen ben met de echtgenoot, scheiden we afval. Doen we lampjes uit als we een ruimte verlaten. En gooien we niet zomaar eten weg. In de afgelopen jaren kwam daar zo links en rechts wat bij. Ons huis staat vol met tweedehands meubels, om maar wat te noemen. Beter voor het milieu, natuurlijk. Maar eerlijk gezegd was onze, of in ieder geval mijn portemonnee de drijfveer. We begonnen zo arm als de mieren moet je weten. 

Sinds de baby op komst was, dacht ik na over hoe ik haar wilde grootbrengen. Ik schijn nogal goed te zijn in nadenken. En de echtgenoot nog beter. Dus samen denken wij véél na en blijft de actie soms achterwege. Of komt een beetje laat. Tja. 

Wasbaar

Als het gaat om duurzaam opvoeden valt dat gelukkig mee. Toen de baby er was, schaften we wasbare luiers aan. Ik deed een poging om mijn melkstroom met wasbare zoogcompressen  te bedwingen. Tevergeefs. Ik was iedere keer drijfnat. Dus toch maar wegwerp. Balen. Jammerdebammer. Je kunt jezelf helemaal gek maken. En anderen erbij. Daarom ben ik zo’n voorstander van een relaxte houding.

Wasbare luiers passen bij een duurzame levensstijl

Tweedehands

Ons kleintje droeg en draagt bijna alles tweedehands. We hebben geluk, dat moet ik eerlijk zeggen. Mijn zusje heeft een meisje van precies een jaar ouder. Dus alles schuift hup door naar nichtlief. Superfijn! Ook schaften we een elektrische bakfiets aan. Om als het nodig was de auto de deur uit te doen.

Ik had namelijk bedacht om te stoppen met werken. Omdat ik graag fulltime moeder wilde zijn. En omdat ik lichamelijk nog niet bijgekomen was van de bevalling. Met één baan houd je niet veel geld over, dus vandaar die fiets. In dat niet werken heb ik me toch een beetje vergist. Ik kwam tot de conclusie dat ik alleen de beste variant van mezelf kan zijn als ik af en toe ook iets anders kan doen dan moederen. Balen, want zo had ik het niet bedacht. Soms moet je het een loslaten en het ander vastpakken. Zonder zelfverwijt. 

Lees ook: De 5 conclusies van mijn no poo-challenge.

Het is niet alles groen wat er blinkt

Eh, pardon, goud. We waren blijkbaar voordat ik de film van David Attenborough keek al best goed bezig. Maar we kochten ook een droger. En die staat ‘s winters (en ‘s zomers soms ook) regelmatig te stampen. Nu kan ik het gooien op tijdgebrek. Toen ik niet werkte, hing ik alles op. Maar ik ken werkende moeders, die hun kind in de wasbare luiers hebben zitten en die drogen zonder droger. Diep, diep respect! Dan kan ik mezelf een luie donder vinden. Of denken dat al dat huishoudelijke werk mij totaal niet ligt. Dat het een noodzakelijk kwaad is. En de lat laag laten. Zo zijn onze manieren. 

En daar istie weer, dat klimaatbewust opvoeden vanuit een relaxte houding. Stokpaardje? Jazeker. Want anders houd ik het nog geen week vol. 

De toekomst

Heeft duurzaam opvoeden toekomst? Als het aan mij ligt wel. En daarin ben ik niet de enige. Want er is een beweging gaande. De nieuwe Instagram-account van David Attenborough bereikte in ruim 4 uur de eerste miljoen volgers! Duurzaam leven heeft een publiek. We vinden duurzaamheid belangrijk. We denken duurzaam. Duurzaam doen begint steeds meer op gang te komen. Doe je mee?

Denken = doen?

De stap van denken naar doen, die bleek lastig. Zagen we eerder al. Ik lever graag een bijdrage om groendenkende ouders in beweging te krijgen. Die beweging mag in slakkengang of op een holletje. Dat doe ik door te laten zien hoe je met kleine stapjes duurzamer opvoedt. Omdat het zoveel makkelijker is dan je denkt. En omdat ik ervan overtuigd ben dat het voor iedereen te doen is. 

Voor een toekomstbestendige wereld
Foto: Lisa Fotios

Morgen is toekomst

Omdat ik wil dat er een toekomst is voor milieubewust opvoeden, speel ik er nu actief een rol in. De toekomst klinkt ver weg, maar is ook gewoon de volgende minuut. Dus: tijd voor een paar praktische tips! Voor de toekomst van morgen. 

Lees ook: Aan wie hebben we het handen wassen te danken?

10 tips

Doe je mee met duurzaam opvoeden? Hoi! Je kunt vandaag starten. Hoe? Ik geef je een paar simpele tips om laagdrempelig te beginnen. 

  1. Pak wat vaker de fiets. Begin gewoon met één keer. Lekker laag, die lat. 
  2. Word lid van de speel-o-theek. Een bibliotheek, maar dan voor speelgoed. Superhandig als je kind snel uitgekeken raakt op zijn speelgoed. Meer ruimte in de speelgoedkast, meer geld over in je portemonnee. 
  3. Weleens gehoord van Vinted? Kledingmarktplaats. Internationaal! Heel veel tweedehands kinderkleding, maar ook voor volwassenen slaag je er goed. Soms ook niet trouwens. Lekker doorverkopen of weggeven. Allebei duurzaam.
  4. Duurzaam verzenden met de Fietskoeriers. Ze bezorgen in 30 steden op de fiets. En besparen daarmee 60% CO2-uitstoot ten opzichte van bezorging met een bestelbus. Ze richten zich op bedrijven. Ben je geen bedrijf, dan kun je nog steeds impact maken. Door te kiezen voor de Fietskoeriers in plaats van PostNL. Of wat anders.
  5. Kook een keer per week vegetarisch. Google eens op vegetarisch in combinatie met het gerecht dat je wilde maken. Of probeer mijn vegetarische bloemkoolstamppot uit. Mijn dreumes vond het erg lekker 🙂 Lukt het je niet om vegetarisch te koken? De helft minder vlees is ook al een stukje duurzamer! 
  6. Via Too Good To Go kun je meehelpen om voedselverspilling tegen te gaan. Voor weinig geld eten redden. 2 vliegen in 1 klap!
  7. Kies voor wasbaar. Begin klein, bijvoorbeeld make-up pads. Die van Jemako zijn heerlijk. Je kunt ze ook zelf maken trouwens. Nog duurzamer!
  8. Over zelf maken gesproken. DIY is altijd duurzamer dan kopen. Zeker als je de lege verpakkingen bewaart en opnieuw vult. Met zelfgemaakte deo, wasmiddel, handzeep, allesreiniger, shampoo, etc. Er zijn ontzettend veel recepten in omloop.
  9. Ook speelgoed kun je zelf maken! Bijvoorbeeld deze heerlijk zachte speelklei. Prima te maken samen met de kids. Succes gegarandeerd!
  10. Neem je al groene energie af? Perfect, niks meer aan doen. Nog niet? Kijk eens rond of je over kunt stappen naar een groene energieleverancier. En kook je op gas? Met deze pannenstoof bespaar je een hoop!

Duurzaam opvoeden en geloof

Ik ben christen en theoloog. In combinatie met duurzaamheid brengt dat een heleboel interessante vragen en gedachten naar boven. Het houdt me flink bezig. 

Ik geloof in een leven na mijn dood. Dus ik zou ook kunnen denken: ach, laat toch zitten. Er komt hierna een beter leven. En wat dan nog als de aarde in de fik gaat. Dan zal Jezus wel terugkomen. Er zijn zeker christenen die er zo over denken. In Amerika ben je of links en groen of rechts en christen.

Lees ook: Waar komt Halloween vandaan?

In Nederland ligt het wel wat genuanceerder. Er komen steeds meer groene geluiden uit christelijke hoek. Tear, A Rocha, Micha, De Linkerwang. Deze christelijke organisaties hebben duurzaamheid op hun agenda staan. Er is een Groene Bijbel, een Ecokerk, Groen Geloven en Groen Gelovig. Maar in de hoek waar ik zit hoor ik er weinig over. PKN Gereformeerde Bond, voor wie het weten wil. 😉 

Bijbelse duurzaamheid

In de Bijbel lees je weinig over hoe je duurzaam zou kunnen leven. De enige opdracht was ‘rentmeester’ zijn. Ervoor zorgen dus. Voor mij duidelijk zat. Ervoor zorgen = duurzaam leven. Het boek Groene theologie van Trees van Montfoort gaat hier uitgebreid op in. Geeft handvatten voor christenen, die hier dieper over na willen denken. Laat zien dat juist de theologie antwoorden geeft op grote ecologische vragen.

Het is tijd voor verandering. Wat mij betreft. Dus de komende tijd zul je van mij regelmatig blogs tegenkomen over mijn zoektocht. Over de verduurzaming van mijn opvoeding en van mijn leven als christen.

Let’s talk! Hoe denk jij over milieubewust opvoeden?

Ben je op zoek naar een recept om zelf klei te maken? Gevonden 🙂 Met dit recept kun je op een makkelijke manier duurzame klei maken. Die ook nog eens een half jaar houdbaar is. Wat wil je nog meer?

Klei maken van bloem

In coronatijd betekent cadeautjes kopen al snel online shoppen

Het nieuwe normaal. In mijn duurzaamheidszoektocht stuitte ik op de klimaatgevolgen van ons koopgedrag. Productie en vervoer zorgen voor veel CO2-uitstoot. En in niet weinig gevallen komt er nog meer uitstoot bij. Omdat het cadeautje toch niet helemaal bevalt. En teruggestuurd wordt. Om vervolgens op de vuilnisbelt te belanden. Maar echt! Ik ga mijn online koopgedrag nog meer aan banden leggen. Bij deze besloten.

Goed. terug naar de cadeautjes. Met lege handen gaan (of komen) is geen optie. Voor mij dan. Dus deelde ik via social media al duurzame alternatieven voor kinderspeelgoed. En daar beloofde ik ook een kleirecept. Belofte ingelost, let’s do this!

Ik geef eerst het algemene recept. Daarna laat ik zien welke varianten ik inmiddels geprobeerd heb. Het commentaar op wat er niet beviel krijg je gratis bij. 😁

Zelf klei maken

Ingrediënten voor ruim 200 gr klei

Bereidingswijze

Begin met het afwegen van de bloem en het zout. Voeg hier de baking soda aan toe. Zorg dat het goed gemengd is. Wil je klei met een bijvoorbeeld een (afbreekbaar) glittertje of kokossnippers, dan kan dat er nu ook in. Daarna de olie erbij.

Wil je klei met een kleurtje? Meng dan de kleurstof met het water. Daarna kan het bij de rest. Ik heb een hekel aan vieze handen (iets met hooggevoelig), dus ik roer de boel eerst met een lepel goed door elkaar. Daarna kneed ik verder met mijn handen. Het moet een mooi, zacht en soepel deeg worden. Als het nog te plakkerig is, is bloem je redding. Is het deeg iets te droog? Ietsiepietsie water erbij. Water zorgt er namelijk voor dat het snel weer klef wordt. Been there, done that.

Tevreden? Berg de klei op om uitdrogen te voorkomen.

Lees ook: Alles wat je wilt weten over duurzaam opvoeden.

Zelf klei maken

Varianten

Ik maakte voor mijn neefje vier soorten klei: wit, geel met Zwitsal, blauw en bruin met cacao. De gele en de blauwe volgens bovenstaand recept.

Om spierwitte klei te krijgen, gebruikte ik maïzena. Het basisrecept met bloem blijft altijd een beetje gelig. Let op: de bereidingswijze is anders. 50 gr maizena, 90 gr zout, 50 gr water en 10 gr bakingsoda met elkaar mengen. Daarna op een laag vuurtje onder voortdurend roeren in laten dikken. Af laten koelen en daarna doorkneden. Bij mij was het nog niet soepel genoeg, dus ik deed er nog een beetje olie bij. Je kunt ermee experimenten, water en/of bloem kan ook helpen. Deze zelfgemaakte klei blijft iets elastischer. Vind ik wel leuk, die variatie. En is voor de motorische ontwikkeling van de kids ook goed.

De bruine klei maakte ik met bovenstaand recept, maar met 20 gr cacao in plaats van kleurstof. Die 20 gr meng je in eerste instantie met 75 gr in plaats van 95 gr bloem. Anders wordt de klei te droog. De rest van het recept kun je gewoon volgen.

Succes. Laat je me weten hoe jouw klei bevalt? Vind ik leuk 🙂

Bloemkool. Niet echt mijn favoriete groente. Mijn echtgenoot maak ik er ook niet per se blij mee. Maar, ik kook graag wat de markt mij voorschotelt. Bovendien is bloemkool een gezonde groente en past in een gevarieerd voedingspatroon. Dus bedacht ik een vegetarische stamppot. Als je kiest voor alleen maar plantaardige ingrediënten, is dit recept ook vegan!

Ik wandel elke week met de dreumes naar de groentekraam, waar ik kan kiezen uit een assortiment goedkope seizoensgroenten. Deze week lagen er bloemkolen voor €1,-. En zoals ik dat meestal doe, deed ik dat nu ook. Hup, mee en thuis maar zien wat ik ermee kook. Ik probeer steeds meer zonder (rund)vlees te koken. En ik had nog een pakje plantaardige worstjes in de vriezer liggen.

Vegetarische stamppot
Foto: Jean Scheijen

Ik kook graag

Sinds ik begon als student aan de Theologische Universiteit in Apeldoorn kookte ik mijn eigen potje. Samen met mijn huisgenoten. Of kringgenoten. Een wereld van smaken en recepten ging voor me open. Van huis uit was ik namelijk AGV (aardappels, groenten, vlees) gewend. Niks mis mee, maar lastig als je wat minder vlees wilt eten. Als in, je mist gewoon ⅓ van je maaltijd. En ik vind al die wereldsmaken fantastisch, zo eerlijk moet ik wel zijn. Er is zoveel mogelijk! 😀

Ik ben 10 jaar verder. En 10 jaar kookervaring rijker. Vandaag gooi ik mijn eerste eigen recept online. Om met Pippi te spreken: ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan. Ik ga de uitdaging aan om op regelmatige basis vegetarische en veganistische recepten te delen. Om mijn creativiteit te stimuleren voor achter m’n eigen fornuis. En jullie ideeën te geven voor achter jullie fornuis. En omdat vegetarisch eten onderdeel uitmaakt van onze duurzame opvoeding.

Genoeg geklept, tijd om de vegetarische stamppot te gaan koken!

Recept

Aantal personen: 3 volwassenen of 2 volwassenen en 2 kinderen
Bereidingstijd: 40 minuten

Ingrediënten

Bloemkoolstamppot met zoete aardappel

Bereiding

Boen de zoete aardappels schoon en snij ze in stukken. Ik schil ze niet, want extra vezels, vitamientjes enzovoorts. Maar als je dat liever wel doet, lekker doen. Breng de zoete aardappels aan de kook en kook ze 5 minuten. Haal ondertussen het blad van de bloemkool af en snij deze in roosjes. Voeg de roosjes toe aan de zoete aardappels en kook de bloemkool beetgaar (8-10 min).

Snipper en stoof de ui. Ik gebruik bak en braad (grotendeels plantaardig). Heel geschikt voor stoven en geeft een heerlijk smaakje. Snij de worstjes in stukjes. Doe deze bij de ui en bak op middelmatig vuur. Voeg na een paar minuten de rozijnen en de plantaardige melk toe. Laat dit zachtjes pruttelen tot de rozijnen het vocht opgenomen hebben.

Giet de groenten af, vang het kookvocht op en stamp de groenten met de nootmuskaat. Voeg kookvocht of melk toe om de stamppot smeuïger te maken. Roer het ui-worst-rozijnenmengsel door de stamppot. Proef en voeg eventueel nog zout en peper toe.

Eet smakelijk! 🙂

Gerline Schouten

Gerline

Offline

Stel gerust je vraag, ik reageer zo snel mogelijk!

19:12
Stuur me een appje!